โดย…วณัฐสุข สงวนศิริ

รถดี ถนนดี คงจะไม่เพียงพอสำหรับความปลอดภัยครับ หากเรานำเอา 3 ดีมาประสมรวมกัน โดยเพิ่มมาอีกหนึ่งดีคือ “ขับขี่ดี” เมื่อนำมาเขียนเรียงกันใหม่ก็จะได้ “รถดี ถนนดี ผู้ขับขี่ดี” ความปลอดภัยก็บังเกิด เราต้องไม่ลืมนะครับว่าเมื่อเกิดอุบัติเหตุขึ้นไม่ว่าจะเป็นฝ่ายถูกหรือฝ่ายผิดจะมีสิ่งหนึ่งที่ต่างฝ่ายต้องทำคือ “การซ่อมรถ” จะใช้เวลามากหรือใช้เวลาน้อยก็ขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรงที่เกิดขึ้น และอีกสิ่งหนึ่งจะตามมาก็คือ “ขาดโอกาสในการใช้ประโยชน์จากรถ” หากรถหมดงวดก็คงจะไม่กระทบอะไรมาก แต่ถ้ายังมีงวด ๆ ก็คงเดินต่อไปทุกเดือนไม่มีการหยุด การจะเป็นผู้ขับขี่ที่ดีสามารถเรียนรู้ได้ไม่ยากเลยเพราะทุกวันนี้มีสื่อต่าง ๆ ที่สามารถเข้าถึงได้อย่างง่ายดาย

สำหรับคุณสมบัติเบื้องต้นอย่างหนึ่งที่จะมีส่วนช่วยให้ขับได้ปลอดภัยก็คือ ปรัชญา แนวคิด และทัศนคติในการขับรถปลอดภัย ปรัชญาในที่นี้คือ การขับรถเพื่อหลีกเลี่ยงอุบัติเหตุ แม้ว่าเหตุแห่งอุบัติเหตุนั้นจะมาจากความผิดพลาดของตนเอง หรือจากความผิดพลาดของผู้อื่น หรือจากสภาวะแวดล้อมที่เลวร้าย ไม่เอื้ออำนวยสำหรับการขับขี่ก็ตาม โดยมีเป้าหมายในการขับไม่ให้ไปชนผู้อื่น ไม่ให้ผู้อื่นมาชนเรา ไม่เป็นเหตุให้ผู้อื่นชนกันและถึงที่หมายปลายทางอย่างปลอดภัย

ทัศนคติ หมายถึง แนวความคิดเห็นของเราที่มีต่อสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ซึ่งจะถูกแสดงออกมาเป็นความเห็นหรือกฎระเบียบ ซึ่งทัศนคติในการขับรถปลอดภัยจะเป็นตัวกำหนดพฤติกรรมของเราที่มีต่อการขับรถ หลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยงภัย หลีกเลี่ยงการกระทำที่ไม่ปลอดภัย ไม่ยึดติดกับความถูก – ความผิด รู้จักให้อภัยแก่คนที่ขับรถผิดกฎจราจร  ทั้งนี้และทั้งนั้นก็เพื่อให้ทั้งเขา – เราและทุกฝ่ายรอดพ้นจากการเกิดอุบัติเหตุ ถ้าปราศจากทัศนคติที่ถูกต้อง และความมุ่งมั่นที่จะขับรถให้ปลอดภัย ก็อาจจะเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดอุบัติเหตุได้ ทัศนคติในการขับรถปลอดภัยได้แก่ 1.เอื้ออาทรต่อผู้ใช้รถใช้ถนนคนอื่น ๆ เสมอ 2. ยอมรับและเตรียมพร้อมสำหรับความผิดพลาดของผู้อื่น 3.ยอมรับว่าไม่มีงานใดที่เร่งด่วนจนกระทั่งทำให้ต้องขับรถเร็วเกินกว่ากำหนด 4. ต้องเข้าใจว่าการขับรถเป็นทักษะที่ต้องประกอบด้วยเทคนิคต่าง ๆ ที่ถูกต้อง 5. ต้องมีความพร้อมอยู่เสมอ ทั้งร่างกายและจิตใจ 6. เตือนตัวเองเสมอว่ารถไม่สามารถอยู่ในสภาพปลอดภัยได้ หากขาดการบำรุงรักษาอย่างถูกต้อง

ถนนคือทรัพยากรส่วนกลางที่ทุกคนมีสิทธิ์ใช้ เมื่อหลากหลายคนใช้นั่นก็แสดงว่าพฤติกรรมที่หลากหลายต่าง ๆ ก็จะปรากฏบนถนน แนวคิดหรือกฎกลางสำหรับนำไปสู่ความปลอดภัยในการใช้ถนนร่วมกัน หลัก ๆ แล้วก็ประกอบด้วย เช่น เคารพกฎจราจร (เมื่อต่างฝ่ายต่างเคารพกฎจราจรซึ่งเปรียบเสมือนกฎกลางอุบัติเหตุก็ไม่เกิด) ให้สัญญาณแตรเท่าที่จำเป็นและมีความสุภาพให้สัญญาณแต่เนิ่น ๆ ในระยะประมาณไม่น้อยกว่า 60 -80 เมตร (สัญญาณแตรมีไว้สำหรับสื่อสารให้อีกฝ่ายหนึ่งเกิดการรับรู้) เอื้อเฟื้อเพื่อนร่วมทาง ซึ่งในบางครั้งผู้ใช้ถนนคนอื่นมีความจำเป็นมากกว่า เช่น ขอแซงขึ้นหน้าเราก็ช่วยให้เขาแซงผ่านพ้นไปด้วยความปลอดภัย การขอแซงส่วนมากก็มักจะกระพริบไฟหรือให้สัญญาณแตรพร้อมสัญญาณไฟ เมื่อมีคนใช้ถนนเยอะความผิดพลาดก็เกิดขึ้นและเมื่อเราประสบกับความผิดพลาดที่ก่อโดยผู้ร่วมใช้ทางเราก็หาทางหลบหลีก ให้อภัยเขา (Allow for offenders) ขับรถด้วยความสุภาพ ให้สัญญาณขณะแซง หลีกทางให้ผู้อื่นแซงขึ้นหน้าและก็ไม่ขับรถจี้ท้ายในระยะกระชั้นชิด รถดี ถนนดีและที่สำคัญอย่างมาก ๆ ก็คือผู้ขับขี่ต้องดีและเครื่องมือหรือแนวทางสำหรับเป็นผู้ขับขี่ที่ดีก็ประกอบด้วย ปรัชญาและทัศนคติที่นำเสนอฉบับนี้ครับ (แหล่งข้อมูล: ปรัชญาและทัศนคติอ้างอิงเอกสารกรมการขนส่งทางบก)