“เชยังไม่ตาย เขาอยู่ท้ายรถบรรทุก เขียนถ้อยคำสนุก ใครบ้างอยากรู้ที่มา” หนึ่งท่อนจากเพลงฮิตของวงคาราบาวที่ยังคงคุ้นหูสิงห์รถบรรทุกเมืองไทยมาตั้งแต่อดีตจวบจนปัจจุบัน และหลายคนอาจมีรูปภาพหรือสัญลักษณ์ของเชไว้ในครอบครอง แต่พี่น้องเคยสงสัยไหมว่าทำไมเชถึงไปอยู่ท้ายรถบรรทุกได้ วันนี้เราไปหาข้อมูลมาแล้ว

ในสมัยก่อนที่โชเฟอร์นิยมนำภาพคนดังมาเป็นประดับรถบรรทุกสิบล้อ หรือ 16 ล้อ ถือเป็นยุคที่กระแสนิยมหนังตะวันตก เบ่งบานในประเทศไทย ทำให้เกิดกระแสคลั่งไคล้หนัง หรือคนดังต่างๆ ซึ่งหนังบางเรื่องก็เกี่ยวข้องกับรถบรรทุก บางเรื่องก็อาจไม่เกี่ยว ผสมผสานปนเปกันไป และในยุคนี้เองประเทศไทยก็กำลังพัฒนาเป็นประเทศที่มีเศรษฐกิจรุ่งเรือง ทำให้มีรถบรรทุกมากมายบนท้องถนน

ดังนั้น โชเฟอร์รถบรรทุกจึงได้หาสัญลักษ์หรือแนวทางที่ตนชื่นชอบ โดยนำรูปคนดัง ดารา ศิลปิน หรือแม้กระทั่งสติ๊กเกอร์มาติดท้ายรถบรรทุก เช่น เช เกบารา, แรมโบ้, ตี๋ใหญ่ แต่ที่จะปรากฏให้เห็นมากสุดคือแผ่นยางบังโคลนรถบรรทุก ที่จะมีรูปของ “เช เกบารา” ติดอยู่เป็นจำนวนมาก เพื่อแสดงออกให้รถคันที่ขับตามหลังเห็นว่าเจ้าของรถหรือโชเฟอร์รถบรรทุกคันนั้นมีความชื่นชอบในตัวบุคคลนั้นเป็นพิเศษ

 ขณะเดียวกัน เช กูวารา ยังกลายเป็นสัญลักษณ์ของชนชั้นแรงงานที่ต้องการแสดงให้สังคมมองเห็นการมีตัวตนและมีสิทธิ์เท่าเทียมกับคนชนชั้นอื่นๆ อีกทั้งยังเป็นสัญลักษณ์ของบุคคลขั้วตรงข้ามกับคนชนชั้นกลาง- คนรวยล้นฟ้า เพราะชนชั้นแรงงานที่เป็นคนหาเช้ากินค่ำในสมัยก่อน ไม่มีปากไม่มีเสียงหรือแม้แต่จะแสดงออกทางความคิดก็ยังไม่มีคนรับฟัง เพราะถูกมองว่าอยู่ในสถานะที่ต่ำกว่า ซึ่งการมองแบบนั้นเป็นความคิดที่ผิดและไม่ควรกระทำเป็นอย่างยิ่ง ด้วยสาเหตุนี้เอง “เช กูวารา” จึงไปติดอยู่ท้ายรถสิบล้อเพราะนอกจากจะแสดงถึงความเท่ห์แล้ว ยังหมายถึงอุดมการณ์และการเรียกร้องให้มีการเท่าเทียมกันของชนชั้น ซึ่งปฏิเสธไม่ได้ว่าความเหลื่อมล้ำทางสังคมยังเป็นปัญหาอยู่ในปัจจุบัน

 

เปิดประวัติ “เช เกวารา”

เช เกวารา (Che Guevara หรือชื่อจริง Ernesto Rafael Guevara de la Serna) นักปฏิวัติผู้ยิ่งใหญ่แห่งละตินอเมริกา เขาเกิดเมื่อวันที่ 14 มิถุนายน 2471 (แต่ข้อมูลบางแห่งบอกว่าวันที่ 14 พฤษภาคม 2471 เพราะมารดาต้องการปกปิดว่าเธอตั้งครรภ์ก่อนแต่ง) เชเป็นลูกครึ่งไอริช-สเปน เกิดในครอบครัวชนชั้นกลางแห่งเมืองโรซาริโอ (Rosario) ประเทศอาร์เจนตินา เรียนแพทย์ที่มหาวิทยาลัยบูเอโนสไอเรส (University of Buenos Aires)

ในขณะที่เรียนอยู่ปีสุดท้ายเขากับเพื่อนที่มีชื่อว่า อัลเบอร์โต กรานาโด (Alberto Granado) ได้ขี่มอเตอร์ไซค์ (Norton 1939, 500 cc.) ท่องเที่ยวไปทั่วแถบละตินอเมริกา ทำให้เขาได้พบเห็นความยากลำบากของผู้คนในชนบท ความยากจน การเอารัดเอาเปรียบและการกดขี่ข่มเหงที่เลวร้าย ล้วนแต่มีสาเหตุมาจากความแตกต่างทางชนชั้น และรัฐบาลเผด็จการ (บันทึกการเดินทางในครั้งนี้ได้รับการตีพิมพ์ แปลเป็นภาษาอังกฤษในปี 2539 และสร้างเป็นภาพยนตร์ในปี 2547 ในชื่อเดียวกันว่า The Motorcycle Diaries) แล้วการเดินทางครั้งนี้ก็ได้เปลี่ยนชีวิตของว่าที่นายแพทย์หนุ่มอนาคตไกลให้กลายเป็นนักปฏิวัติผู้ยิ่งใหญ่ในเวลาต่อมา

เชตัดสินใจทิ้งเสื้อกาวน์ เข้าร่วมกับขบวนการปฏิวัติในประเทศต่าง ๆ จนได้พบกับ ฟิเดล คาสโตร (Fidel Castro) ที่ประเทศเม็กซิโกในปี 2498 พวกเขาร่วมกันก่อตั้งกลุ่ม “26th of July Movement” เข้าปฏิวัติล้มล้างรัฐบาลเผด็จการของประเทศคิวบาได้สำเร็จในปี 2502 คาสโตรขึ้นเป็นประธานาธิบดี เชได้เป็นรัฐมนตรีดูแลนโยบายด้านการเงินการคลัง โดยใช้นโยบายสังคมนิยม-มาร์กซิสม์สะสางปัญหาเศรษฐกิจของคิวบาจนเริ่มฟื้นจากวิกฤติ ในปี 2508 เชก็ละจากคิวบาเดินทางไปร่วมปฏิวัติในประเทศต่าง ๆ เช่น คองโก เวเนซูเอลา เปรู เวียดนาม กัวเตมาลา และที่สุดท้ายคือประเทศโบลิเวีย ในที่สุดเชก็ถูกทหารฝ่ายรัฐบาลโบลิเวีย (ซึ่งได้รับการสนับสนุนจาก CIA ของสหรัฐอเมริกา) จับกุมตัวได้และยิงเสียชีวิต เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2510

ข่าวการตายของเชได้สร้างความเศร้าสลดใจมาให้ชาวละตินอเมริกาอย่างมาก หลังจากนั้นเขาก็ได้กลายมาเป็นแรงบันดาลใจให้กับนักต่อสู้เพื่อเอกราช สิทธิเสรีภาพและความเสมอภาค และเป็นแรงบันดาลใจให้แก่คนหนุ่มสาวต่อสู้กับความอยุติธรรมมาถึงปัจจุบัน

นอกจากนี้ เขายังเป็นสัญลักษณ์ของการปฏิวัติ และการเคลื่อนไหวทางการเมือง โดยภาพถ่ายที่มีชื่อเสียงของเช คือ ภาพใบหน้าที่ถ่ายโดยอัลเบร์โต กอร์ดา เมื่อ พ.ศ. 2503 (ค.ศ. 1960) ใบหน้าของเชรูปนี้ จนถึงปัจจุบันก็ยังปรากฏอยู่ตามเสื้อยืดทั่วโลก รวมทั้งรูปสติกเกอร์และรูปภาพที่ติดท้ายรถบรรทุกในเมืองไทย

ทั้งนี้ “เช เกบารา” ได้รู้จักในชื่อเล่นว่า “เช” ซึ่งในอาร์เจนตินามีความหมายถึง “เพื่อน หรือ สหาย” นั่นเอง

 

โดย…น้าเช