อุตสาหกรรมอาหารนับว่าเป็นอุตสาหกรรมหนึ่งที่เป็น 1 ในปัจจัย 4 ต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์และมีแนวโน้มความต้องการอาหารในอนาคตเพิ่มมากขึ้นตามไปด้วย ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบการใช้ชีวิตของผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงไป ประชากรมีจำนวนเพิ่มมากขึ้น รวมถึงอุตสาหกรรมอาหารการค้าในระดับโลกยังมีความต้องการอาหารที่มีคุณภาพอีกด้วย

อย่างไรก็ดี ประเทศไทยจัดว่าเป็นประเทศที่มีการผลิตอาหารตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำที่มีความพร้อมจะเป็นครัวของโลกได้ ซึ่งปัจจัยที่ทำให้อาหารไทยมีศักยภาพสูง เนื่องจากการมีปริมาณวัตถุดิบเพียงพอในการป้อนเข้าอุตสาหกรรม คุณภาพของวัตถุดิบ ผู้ผลิตส่วนใหญ่มีทักษะความชำนาญ มีเทคโนโลยีและโครงสร้างราคาที่สามารถแข่งขันได้ อย่างไรก็ตาม สภาพทางการแข่งขันในตลาดโลกไม่ใช่ว่าประเทศไทยจะมีศักยภาพความสามารถทางการแข่งขันในการผลิตอาหารที่มีคุณภาพเพียงประเทศเดียว ปัจจุบันมีหลายประเทศที่สามารถสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขันในอุตสาหกรรมนี้ จึงต้องทำให้กระบวนการจัดการทั้งเส้นห่วงโซ่อุปทานเกิดความสมดุล ดังรูป

จากรูป อุตสาหกรรมต้นน้ำ ได้แก่ การเกษตรขั้นพื้นฐาน จะต้องคำนึงถึงการจัดการผลิตและความปลอดภัยของวัตถุดิบ รวมถึงการใช้เครื่องจักรกลและอิเล็กทรอนิกส์ทางการเกษตร ในการที่จะทำให้อาหารและวัตถุดิบสำหรับประกอบอาหารมีความสะอาด ปราศจากเชื้อโรค ตั้งแต่ขั้นตอนการผลิตวัตถุดิบ กระบวนการผลิต ตลอดจนถึงการทดสอบและรับรองผลผลิต ซึ่งมักประสบปัญหาการขาดแคลนแรงงานภาคการเกษตรที่มักอพยพสู่ภาคอุตสาหกรรม และมาตรการการตรวจสารเคมีตกค้างหรือเชื้อจุลินทรีย์ ดังนั้น จึงต้องมีเครื่องมือในการตรวจเช็คและลดภาวะความเสี่ยงดังกล่าว อันจะช่วยเพิ่มผลผลิต เพิ่มมูลค่าของสินค้า ลดต้นทุนการผลิต และควบคุมคุณภาพของสินค้าเกษตร รวมถึงสร้างความเชื่อมั่นต่อผู้บริโภคทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ และเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันให้กับเกษตรกรกับอุตสาหกรรมอาหารไทยอีกด้วย

อุตสาหกรรมกลางน้ำ ได้แก่ การแปรรูปอาหาร ผลิตภัณฑ์อาหารไทยพื้นบ้านสู่สากล และระบบซอฟท์แวร์และเครื่องจักรกลแปรรูปอาหารเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ลดต้นทุน และลดการสูญเสีย ซึ่งการพัฒนาและเพิ่มมูลค่าอาหารแปรรูป นับว่าเป็นกระบวนการที่สำคัญ โดยจะต้องใช้องค์ความรู้และนวัตกรรมด้านคหกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทางอาหาร การทดสอบทางประสาทสัมผัส และการออกแบบอาหาร (food design) มาประยุกต์ใช้ร่วมกัน โดยสร้างมาตรฐานรสชาติของอาหารไทยพื้นบ้านที่ไม่ผิดเพี้ยนไปจากตำรับดั้งเดิม และพัฒนาให้อยู่ในรูปของผลิตภัณฑ์เครื่องปรุงสำเร็จรูปหรือกึ่งสำเร็จรูปพร้อมปรุง

อุตสาหกรรมปลายน้ำ ได้แก่ การจัดจำหน่าย (ค้าปลีก/ค้าส่ง หรือการส่งออก) และการบริการของร้านอาหาร ได้แก่ ระบบการตรวจสอบย้อนกลับสินค้าเกษตรและอาหาร (Traceability) จะทำให้ผู้บริโภค เกิดความมั่นใจในการซื้อสินค้า เพื่อการบริโภคว่า สินค้าที่ซื้อนั้นไม่มีสิ่งปนเปื้อนและมีความปลอดภัย โดยสามารถตรวจสอบเส้นทางของอาหารและช่วยลดความสูญเสียในการเรียกคืนสินค้าของบริษัทผู้ผลิตให้เรียกคืนได้อย่างถูกต้อง แม่นยำและรวดเร็ว ซึ่งกระบวนการตรวจสอบย้อนกลับเป็นการตามรอยจากวัตถุดิบผ่านขั้นตอนการผลิตจนถึงมือลูกค้า เพื่อที่จะสามารถเรียกคืนสินค้ากลับได้ในกรณีที่วัตถุดิบหรือกระบวนการผลิตมีปัญหาเพื่อการค้นหาสาเหตุว่าเกิดจากขั้นตอนใด

ส่วนการจัดการร้านอาหาร (Restaurant Management) เนื่องจากธุรกิจร้านอาหารส่วนใหญ่ยังเป็นธุรกิจที่มีขนาดกลางและขนาดเล็กที่ยังมีข้อจำกัดในการเพิ่มศักยภาพด้านการแข่งขัน ยังขาดกระบวนการบริหารจัดการที่มีคุณภาพ ทำให้ไม่สามารถพัฒนาคุณภาพของธุรกิจร้านอาหารได้อย่างต่อเนื่อง ดังนั้น เพื่อให้ธุรกิจร้านอาหารของคนไทยสามารถสร้างระบบบริหารจัดการคุณภาพของร้านอาหารและวัตถุดิบแล้ว ยังจะได้รับการยอมรับจากลูกค้าทั้งในและต่างประเทศ จึงต้องมีการพัฒนาระบบการจัดการร้านอาหารที่มีประสิทธิภาพ และสามารถใช้เป็นแนวทางในการปรับปรุงตามมาตรฐานคุณภาพธุรกิจร้านอาหารอย่างต่อเนื่อง รวมถึงรสชาดของอาหารที่ได้มาตรฐานคงที่ตลอดเวลา

อนึ่ง สิ่งที่อยากเห็นเป็นรูปธรรมก็คือ การร่วมกลุ่มในลักษณะคลัสเตอร์ในทุกภาคส่วนที่เข้มแข็ง อันจะทำให้เกิดการช่วยเหลือ ส่งผ่านความรู้ต่อกัน และเป็นแนวทางประยุกต์ใช้ร่วมกับแนวคิดการจัดการสมัยใหม่ในอุตสาหกรรมอาหารแปรรูปอย่างเป็นระบบ ซึ่งก็จะสามารถแก้ไขปัญหาภาคเกษตรและยังเพิ่มคุณค่าแก่ผลิตภัณฑ์อาหารของประเทศไทยให้เป็นที่รู้จักกันทั่วโลก.