จากวิกฤตโลกที่อยู่ในภาวะที่กำลังขาดแคลนแรงงานภาคการเกษตรดยประเทศที่พัฒนาแล้วนั้นกลุ่มแรงงานภาคเกษตรลดจาก 35% เหลือเพียง 4.2% กลุ่มประเทศกำลังพัฒนาในภูมิภาคเอเชีย ก็มีจำนวนแรงงานภาคการเกษตรลดลงกว่าในอดีตถึง 50%  เพราะประชากรส่วนใหญ่กำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงวัย เช่น ญี่ปุ่น ไทย จีน ฮ่องกง เกาหลีใต้ ฯลฯ

เทคโนโลยีการเกษตรที่ทันสมัย จึงกลายเป็นตัวแปรสำคัญที่จะเข้ามามีบทบาททดแทนแรงงานภาคเกษตรในอนาคต เช่น Precision Agriculture” หรือเกษตรกรรมความแม่นยำสูง ซึ่งใช้ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ (ไอที) และการบริหารจัดการ เข้ามาดูแลจัดการฟาร์มให้กลายเป็นเรื่องง่ายขึ้น เพราะใช้คอมพิวเตอร์ควบคุมการทำงานได้ตลอด 24 ชั่วโมง เช่น แทรกเตอร์ไร้คนขับ การใช้โดรน ตรวจสอบการเติบโตของพืช ปัญหาโรคแมลง เช็กคุณภาพดินน้ำ ติดตั้งระบบเซ็นเซอร์ภาคพื้นดิน ควบคุมการให้น้ำให้ปุ๋ย ในแปลงปลูก ควบคุมแหล่งน้ำชลประทานในภาคเกษตรกรรม เป็นต้น

เรียกได้ว่า “เกษตรกรรมความแม่นยำสูง” สามารถใช้ควบคุมการทำเกษตรกรรมได้อย่างครบวงจร ตั้งแต่ปลูก พ่นยา จนถึงเก็บเกี่ยว ที่สำคัญใช้แรงงานคนน้อย ประหยัดต้นทุน แต่ได้ผลผลิตที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้น มีผลผลิตต่อไร่เพิ่มขึ้น ปัจจุบัน เทคโนโลยีดังกล่าวกำลังเป็นที่นิยมแพร่หลายในหลายประเทศทั่วโลก ทั้งในโซนยุโรป ออสเตรเลีย สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น ฯลฯ

เนื่องจากประชากรโลกมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ธนาคารโลกคาดการณ์ว่า ภายในปี 2593 โลกจำเป็นต้องผลิตอาหารเพิ่มอีก 50% แต่สภาวะการเปลี่ยนแปลงสภาวะอากาศส่งผลกระทบทำให้ผลผลิตทางการเกษตรลดลงมากกว่า 1 ใน 4 รัฐบาลญี่ปุ่นก็ตระหนักถึงปัญหาดังกล่าว จึงผลักดันให้มีการนำเทคโนโลยีทันสมัย ที่ใช้เครื่องจักรอัตโนมัติ ช่วยให้เกษตรกรสามารถควบคุมดูแลจากทางไกล เช่น แทรกเตอร์ไร้คนขับ มาใช้ภายในปี 2020 เพื่อผลิตอาหารได้มากขึ้น แต่มีต้นทุนต่ำลง

ล่าสุด ประเทศไทยได้มีการโชว์นวัตกรรมรถแทรกเตอร์ไร้คนขับ คันแรกของประเทศไทย ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยฮอกไกโด ประเทศญี่ปุ่น กับสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) ซึ่งได้มีการพัฒนาวิจัยรถแทรคเตอร์ไร้คนขับคันต้นแบบ เพื่อนำไปใช้ในพื้นที่การเกษตร ลดค่าใช้จ่ายของเกษตรกรได้ในอนาคต

คุณเลิศวิโรจน์ โกวัฒนะ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์จับมือกับนักวิจัยมหาวิทยาลัยฮอกไกโด ญี่ปุ่น สร้างแปลงเรียนรู้เกษตรอัจฉริยะนำร่องในไร่มันสำปะหลัง ต.หนองบัวศาลา อ.เมือง จ.นครราชสีมา เพื่อนำเทคโนโลยีการเกษตรอัจฉริยะสนับสนุนกระบวนการผลิต รองรับนโยบาย ไทยแลนด์ 4.0 ที่เป็นไฮไลท์ของสุดยอดเทคโนโลยี ก็คือ การสาธิตใช้งานรถไถไร้คนขับ หรือ Unmanned tractor ควบคุมการทำงานด้วยระบบ GNSS หรือ GPS

โดยนักวิจัยชาวญี่ปุ่นเป็นผู้คิดค้นแทรกเตอร์หรือรถไถไร้คนขับเป็นคันแรกของโลก บังคับด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ส่งสัญญาณผ่านระบบดาวเทียมบนเครื่องแท็บเลต ที่ติดตั้งภายในห้องโดยสารของตัวรถ เชื่อมโยงสัญญาณ GPS สามารถบังคับทิศทางการเคลื่อนที่ของตัวรถ ทั้งเดินหน้า ถอยหลัง เลี้ยวซ้ายขวา รวมถึงการบังคับอุปกรณ์การไถพรวนดินได้โดยอัตโนมัติ ช่วยประหยัดแรงงาน ประหยัดเวลา และต้นทุนการผลิต เหมาะสำหรับทดแทนการใช้แรงงานคนขับรถไถ หรืออาจใช้ทดแทนขณะคนขับรถไถเหนื่อยล้า ต้องการพักแรง ก็นำเทคโนโลยีรถไถไร้คนขับมาใช้งานแทน เพื่อให้งานไถพรวนดินแล้วเสร็จในเวลารวดเร็ว

ทั้งนี้ ทางนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยฮอกไกโด ประเทศญี่ปุ่น ให้การสนับสนุนเทคโนโลยีรถไถไร้คนขับ นำมาทดลองในการทำเกษตรอัจฉริยะที่ จ.นครราชสีมา ซึ่งถือเป็นรถไถต้นแบบที่อยู่ในขั้นการทดลองศึกษาวิจัย ที่ยังไม่สมบูรณ์แบบครบถ้วน แต่สามารถใช้งานได้จริงบนแปลงไร่มันสำปะหลัง นับเป็นก้าวแรกของการขับเคลื่อนการทำเกษตรอัจฉริยะอย่างเป็นรูปธรรมในประเทศไทย