หลังจากวันที่ 19 เมษายน 2561 ที่ผ่านมา ดร.สมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกรัฐมนตรี และนายแจ็ค หม่า ประธานกรรมการบริหารและผู้ก่อตั้งกลุ่มอาลีบาบา ได้ลงนามบันทึกความเข้าใจภายใต้กรอบความร่วมมือ Smart Digital Hub and Digital Transformation Strategic Partnership จำนวน 4 ฉบับ

โดยความร่วมมือ 4 ฉบับดังกล่าวนั้น ประกอบด้วย 1.ความร่วมมือในด้านการค้าการลงทุนและการขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัล ระหว่างสำนักงาน EEC และ Alibaba.com Singapore e-Commerce Private Limited 2.ความร่วมมือด้านการลงทุน Smart Digital Hub ในพื้นที่ EEC ระหว่างสำนักงาน EEC กรมศุลกากร และบริษัท Cainiao Smart Logistics Network Hong Kong Limited 3.ความร่วมมือด้านการพัฒนา SMEs และบุคลากรด้านดิจิทัลระหว่างกรมส่งเสริมอุตสาหกรรม (กสอ.) กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ และ Alibaba Business School และ 4.ความร่วมมือด้านการท่องเที่ยวผ่านดิจิทัลและการส่งเสริมการท่องเที่ยวเมืองรอง ระหว่างการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย และบริษัท Zhejiang Fliggy Network Technology Company Limited เช่น การแนะนำสถานที่ท่องเที่ยวเมืองรองและสินค้าชุมชน

ต่อไปนี้เป็นการสำรวจความคิดเห็นของกลุ่มขนส่งรายใหญ่ของประเทศว่า การเข้ามาของอาลีบาบา จะมีข้อดีหรือข้อเสียอย่างไร? เพื่อที่จะได้ตั้งตัวรับมือกับสิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

ตลาดขนส่งไทยต้องปรับตัว

คุณปัญญา เศรษฐโภคิน ประธานกรรมการบริษัท บลูแอนด์ไวท์ โลจิสติกส์ จำกัด เปิดเผยว่า เมื่อยักษ์ใหญ่ของวงการขนส่งได้เข้ามาทำตลาดในเมืองไทยจะส่งผลให้ตลาดขนส่งไทยมีความคึกคักขึ้นเป็นอย่างมาก ด้วยสาเหตุที่ว่า จะถูกแย่งตลาดไปกว่า 40% เพราะผู้บริโภคซึ่งเป็นผู้สั่งสินค้าย่อมจะต้องเลือกบริษัทขนส่งที่ทำการส่งสินค้าให้ได้ในเวลาอันรวดเร็ว แม้ว่าจะต้องจ่ายค่าจ้างแพงขึ้นก็ตาม

ด้วยเหตุนี้เอง จึงทำให้ขนส่งไทยรายใดที่มีศักยภาพก็ต้องมีการปรับตัวเพื่อเพิ่มคุณภาพของงานทุกอย่างด้วยจุดประสงค์หลักที่จะทำให้ยังมีจำนวนผู้ว่าจ้างเท่าเดิมไม่ลดน้อยหายไปจ้างรายอื่นแทน ส่วนขนส่งที่เป็นรายเล็กก็จะมีการพัฒนาคุณภาพให้เพิ่มขึ้น ถ้าหากไม่มีการพัฒนาคุณภาพผู้ว่าจ้างก็จะหันไปจ้างรายอื่นแทน ดังนั้น จะเห็นได้ว่า ขนส่งรายเล็กในอนาคตอันใกล้นี้จะมีทั้งที่อยู่ได้และทั้งต้องปิดบริษัทไป

ลดคนงานเพิ่มเครื่องจักร

ด้วยทุกบริษัทขนส่งมีความจำเป็นที่จะต้องใช้แรงงานเป็นอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นทั้งยกสินค้าขึ้นและยกสินค้าลงยังจุดหมายปลายทาง ด้วยค่าแรงงานรายวันที่แพงขึ้น แต่แรงงานยังทำงานเท่าเดิม ทางบริษัทขนส่งจึงมีความคิดที่จะเพิ่มเครื่องจักรและลดกำลังคนให้น้อยลง แม้ว่าจะต้องใช้เงินทุนจำนวนมาก แต่ด้วยเวลาที่ไม่นานก็จะได้ทุนคืน

ยกตัวอย่างที่เห็นได้ชัด ในการลำเลียงสินค้าก็จะใช้สายพาลเพิ่มมากขึ้น การยกสินค้าขึ้น หรือลง ก็จะใช้รถโฟล์คลิฟท์ยกแทน ส่วนการบรรทุกข้าวสารเพื่อลงเรือบรรทุกสินค้านั้น แต่เดิมที่ใช้แรงงานคนก็จะเปลี่ยนมาใช้เครนบรรทุกตู้คอนเทนเนอร์ที่มีข้าวสารอยู่ลงเรือบรรทุกสินค้า ซึ่งจะใช้เวลาและเงินทุนน้อยลงไปเป็นอย่างมาก

อีกสาเหตุหนึ่งก็คือ แต่เดิมใช้แรงงานคนประมาณ 1,000 คน มีรายจ่ายประมาณ 300,000 บาท/วัน เพื่อขนถ่ายสินค้าขึ้นลงเรือให้แล้วเสร็จด้วยระยะเวลาประมาณ 1 เดือน รวมต่อเดือนมีรายจ่ายมากถึง 9,000,000 บาท แต่ปัจจุบันต้องใช้แรงงานประมาณ 10,000 คน มีรายจ่ายต่อวันถึง 3,000,000 บาท ถ้ารวมทั้งเดือนมีรายจ่ายมหาศาล แต่ก็ยังใช้เวลาขนถ่ายสินค้าขึ้นลงเรือเท่าเดิมคือ 1 เดือน จึงเห็นได้ว่า การใช้แรงงานคนเสียทั้งเวลาและเสียทั้งเงินทองเป็นอย่างมาก ด้วยเหตุนี้เองจึงหันมาใช้เครื่องจักรซึ่งคุ้มค่ากว่ามาก

มีสิทธิ์เลือกขนส่งสินค้าได้

ปัจจุบันนี้ในการรับส่งสินค้าที่ถูกว่าจ้าง บริษัทขนส่งทุกรายก็ต้องรับสินค้าทุกอย่าง ไม่ว่าจะเป็นสินค้าราคาแพงหรือสินค้าที่มีราคาต่ำ แต่เมื่อมีบริษัท อาลีบาบาฯ เข้ามาสู่ตลาดขนส่งไทยก็จะทำให้บริษัทขนส่งไทยมีสิทธิ์ในการคัดเลือกสินค้าเพิ่มมากขึ้น นั่นคือจะรับส่งสินค้าที่มีราคาแพงก่อนเพราะมีค่าจ้างสูง ส่วนสินค้าราคาต่ำที่มีกำไรน้อยก็จะส่งต่อให้กับขนส่งรายเล็ก หรือปฏิเสธงานนั้นไปเพราะได้ไม่คุ้มเสีย ส่วนระบบการทำงานของบริษัทขนส่งก็จะมีการปรับเปลี่ยนใหม่ หากงานใดที่มีความจำกับงานขนส่งก็ยังคงมีอยู่พร้อมปรับให้มีคุณภาพสูงขึ้น ส่วนแผนกใดที่ไม่มีความจำเป็นก็จะปิดแผนกนั้นลง พร้อมให้เจ้าหน้าที่ไปทำงานในแผนกที่จำเป็นแทน ทั้งนี้เป็นเพราะค่าใช้จ่ายทุกอย่างมีความจำเป็นที่จะต้องใช้อย่างประหยัด เพื่อที่จะมีเงินทุนมาใช้ในการแข่งขันที่สูงขึ้นให้ได้มากที่สุด

อีก 6 เดือนรู้ว่าดีหรือไม่?

คุณชุมพล สายเชื้อ กรรมการผู้จัดการ บริษัท บี.เอส. ขนส่ง จำกัด กล่าวว่า การเข้ามาของอาลีบาบา นั้น ในระยะแรกถือว่าเป็นเรื่องดีอย่างมากต่อวงการขนส่ง โดยดูได้จากยอดขายทุเรียนที่ใช้เวลาเพียง 1 นาทีก็สามารถขายได้ 80,000 ลูก ทำให้ราคาของทุเรียนภายในประเทศได้รับการตอบรับดี เพราะมีราคาขายเพิ่มมากขึ้นพร้อมทั้งยังมีสินค้าประเภทอื่นของไทย ที่ได้ทำการสั่งซื้อ แลกเปลี่ยนระหว่างกันกับประเทศจีน

แต่หากมองในระยะยาว หรือ 6 เดือนขึ้นไป ก็จะทราบว่า ขนส่งไทยนั้น จะมีผลดีหรือผลเสียอย่างไร ถึงแม้ว่าในระยะแรกนั้น ผู้บริโภคจะได้รับประโยชน์เป็นอย่างมาก เพราะมีสินค้าให้เลือกอย่างมากมาย รวมถึงจะได้รับของที่สั่งในเวลาอันรวดเร็ว แม้ว่าจะต้องจ่ายค่าขนส่งแพงขึ้นก็ตาม แต่หลังจากเวลาผ่านไป 6 เดือน ชาวเกษตรกรก็จะถูกชาวจีนเข้ามาสั่งซื้อพืชผลยกไร่ ยกสวน ซึ่งจะเป็นการทำลายอาชีพนายหน้าคนไทยลงไปอย่างสิ้นเชิง และหลังจากปีแรกที่ให้ราคาพืชผลในราคาที่สูง แต่ต่อไปชาวจีนก็จะเป็นผู้กำหนดราคาได้เอง ซึ่งมองดูแล้วจะลดลงเรื่อยๆ จนทำให้ราคาพืชผลต่ำกว่าแรงงาน และค่าปุ๋ยต่อไร่เสียอีก จนต้องหันไปทำอาชีพอื่นแทน เพื่อความอยู่รอด

เริ่มแรกจ้างขนส่งไทยก่อน

ด้วย Alibaba Express ทำหน้าที่รับส่งสินค้าในเวลาอันรวดเร็ว และ Alibaba.com จะทำหน้าที่ขนส่งสินค้าใหญ่ จากการที่จะเข้ามาทำตลาดขนส่งในเมืองไทยก็จะเหมือนกับทุกบริษัทต่างประเทศ เริ่มแรกจะว่าจ้างคนไทยให้ทำหน้าที่ก่อน ด้วยเพราะรู้เส้นทางและขนบธรรมเนียมในประเทศเป็นอย่างดี หลังจากนั้นเมือศึกษาและวิเคราะห์แล้ว การลงทุนด้วยตัวเองจะสร้างผลกำไรให้เป็นอย่างมาก ดังนั้น จึงมีความเป็นไปได้สูงที่อาลีบาบาจะเข้ามาตั้งบริษัทขนส่งเองในไทย

ด้วยรายได้จากการขนส่งทางบกที่สูงถึงปีละประมาณ 1 แสนล้านบาท ในอนาคตต่อไปก็จะต้องตกเป็นของอาลีบาบา มากกว่า 95% และอีก 5% ก็จะเป็นของขนส่งไทยที่พอมีศักยภาพที่จะแย่งส่วนแบ่งตลาดมาครองได้ อย่างปัจจุบันนี้ ก็มีขนส่งไทยที่หันมาทำการขนส่งแบบทันด่วนได้บ้าง ไม่ว่าจะเป็นบลู แอนด์ ไวท์ เอ็กซ์เพรส, นิ่มเอ็กซ์เพรส, บีเอส ขนส่ง และไปรษณีไทย เป็นต้น ซึ่งถือว่าต่อไปในอนาคต ขนส่งเร่งด่วนนี้จะเป็นส่วนที่ทำให้ขนส่งไทยอยู่รวดได้

นอกจากนี้ ขนส่งไทยที่วิ่งขนส่งสินค้าทั่วประเทศ ต่างรู้จักร้านโชว์ห่วยรายใหญ่ที่ตั้งอยู่ทุกจังหวัด ดังนั้นจึงเป็นพื้นฐานที่จะทำให้การขนส่งเร่งด่วนใช้เงินทุนน้อย เพราะเมื่อร้านค้าเหล่านี้ทำการออนไลน์กับผู้ซื้อก็จะมีการขนส่งสินค้าให้ ด้วยการใช้รถปิกอัพเพื่อวิ่งในตัวเมืองใหญ่ หรืออาจจะวิ่งขนส่งระหว่างจังหวัดใกล้เคียงให้ก็ได้ หากขนส่งรายใดมีการพัฒนาคุณภาพให้เท่าทันการขนส่งต่างชาติก็มีแนวโน้มที่จะประคองตัวให้อยู่รอดได้

ตลาดไทย โดนขนส่งจีนยึด

สิ่งหนึ่งที่จะยกตัวอย่างให้เห็นอย่างชัดเจนว่า ชาวจีนได้ทำการยึดการขนส่งไปแล้ว จากเริ่มต้นที่ใช้วิธีว่าจ้างขนส่งไทยก่อน อย่างตลาดไทยซึ่งเป็นตลาดขายส่งผักและผลไม้เป็นหลัก จากเริ่มต้นที่ชาวจีนได้ว่าจ้างขนส่งไทยให้ทำการจัดส่งสินค้าทางการเกษตรมายังตลาดไทย หลังจากที่ได้ศึกษาหลู่ทางและวิธีการหากำไรจากการขนส่งได้อย่างชัดเจนแล้ว ก็ลงทุนตั้งบริษัทขนส่งเป็นของตัวเอง เพื่อทำการรับสินค้าทางการเกษตรจากประเทศจีนเข้ามาส่งที่ตลาดไทยเอง ส่วนขากลับก็จะรับผืชผลจากทุกจังหวัดที่วิ่งผ่านเพื่อนำไปขายต่อในประเทศจีน จึงเห็นว่าชาวจีนได้ประโยชน์ทั้งการขนส่งขาไปและขากลับเลยทีเดียว

ดังที่กล่าวมาข้างต้น ก็เป็นหลักฐานที่ชี้ชัดให้เห็นว่า โดยเริ่มแรกทางบริษัทอาลีบาบา จะว่าจ้างขนส่งไทยให้ทำงานให้ก่อน แต่ต่อไปก็เตรียมที่จะตั้งบริษัทขนส่งเอง เพื่อหากำไรเข้าตัวให้มากที่สุด อย่างไรก็ดี ขนส่งไทยก็ต้องปรับตัวอยู่ตลอดเวลา เพื่อความอยู่รอด

ขนส่งนำเข้าส่งออกรอวันโต

คุณจุฑานุช ชุมมานนท์ กรรมการผู้จัดการ บริษัทอาร์ ที เอ็น โลจิสติกส์ จำกัด กล่าวว่า หลังจากที่ทางรัฐบาลได้เปิดทางให้อาลีบาบา ทำธุรกิจอีคอมเมิร์ซเต็มตัว ถือว่าเป็นผลดีต่อบริษัทฯ เป็นอย่างมาก เพราะก่อนหน้านี้ การนำเข้าสินค้าจากต่างประเทศส่วนมากจะบรรทุกด้วยเครื่องบินเป็นหลักใหญ่ จึงทำให้มีสินค้าไม่มากนักเพราะมีราคาแพง

แต่ในอนาคตสินค้าอีคอมเมิร์ซ จะสามารถนำเข้าและส่งออกด้วยรถบรรทุกได้ จึงจะทำให้มีงานเพิ่มมากขึ้น เพราะจะมีการบรรทุกขนส่งสินค้าไปยังต่างประเทศ รวมถึงนำเข้าจากต่างประเทศมาส่งที่ไทยได้อีก ด้วยเหตุนี้เองจึงมองเห็นว่า ตลาดขนส่งในเมืองไทยจะสามารถเติบโตขึ้นได้อีกเป็นอย่างมากแน่

สุดท้ายก็ต้องขอฝากให้กระทรวงพาณิชย์ และหน่วยงานรัฐบาลช่วยดูแลและใส่ใจความอยู่รอดของผู้ประกอบการขนส่งทางบกทุกราย ไม่ให้ถูกเอารัดเอาเปรียบจากขนส่งต่างประเทศได้ รวมถึงช่วยพัฒนาศักยภาพต่าง ๆ ให้สูงขึ้นจนอยู่ในระดับเดียวกับขนส่งต่างชาติได้ และกล้าที่จะประกาศว่า ขนส่งไทยมีส่วนที่ช่วยทำให้เศรษฐกิจของประเทศชาติเจริญเติบโตขึ้นได้ด้วย

โดย…กองบรรณาธิการ BUS & TRUCK

Advertisement