กรมการค้าต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ ตระหนักถึงความจำเป็นอย่างเร่งด่วนในการพัฒนาผู้ให้บริการขนส่งสินค้าทางถนนและโลจิสติกส์ให้สามารถแข่งขันได้อย่างยั่งยืนด้วยการพัฒนาศักยภาพทรัพยากรบุคคลในธุรกิจนี้ จึงได้ให้ความช่วยเหลือภายใต้โครงการช่วยเหลือเพื่อการปรับตัวของภาคการผลิตและภาคบริการที่ได้รับผลกระทบจากการเปิดเสรีทางการค้า

โดยมอบหมายให้มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรีเป็นที่ปรึกษา ดำเนินการโครงการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน (ระยะที่ 3) เพื่อยกระดับบุคลากรในธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งสินค้าทางถนนและโลจิสติกส์ ให้สอดคล้องกับมาตรฐานวิชาชีพ โดยจัดให้มีการพัฒนาความรู้แก่ผู้ประกอบการขนส่ง ผ่านหลักสูตรฐานสมรรถนะวิชาชีพ (Competency-Based Curriculum) ที่มีการฝึกอบรมแบบเข้มข้น (Intensive Course) พร้อมทั้งชุดฝึกอบรม (Courseware) ที่มีมาตรฐานเพื่อใช้เป็นหลักสูตรต้นแบบ และพัฒนาบุคลากรจากสถานประกอบการที่มีประสบการณ์ในธุรกิจให้บริการขนส่งทางถนนและโลจิสติกส์ให้มีศักยภาพในการเป็นวิทยากรในสถานประกอบการ เพื่อพัฒนาบุคลากรได้อย่างต่อเนื่องและมีความยั่งยืนผ่านหลักสูตรต้นแบบ

ซึ่งที่ผ่านมาระบบโลจิสติกส์ในประเทศไทยมีความเชื่อมโยงกับภาคการเกษตรและภาคอุตสาหกรรมทุกประเภท จึงทำให้ระบบโลจิสติกส์มีความสำคัญต่อระบบการค้าและเศรษฐกิจของไทย ทั้งในแง่ของการเป็นกลไกในการสนับสนุนให้สินค้าไทยเดินทางไปสู่ทุกตลาดหรือสู่ผู้บริโภคในทุกมุมโลกได้อย่างรวดเร็วและประหยัดกว่าสินค้าของคู่แข่งขันจากทั่วโลก ถ้าหากระบบโลจิสติกส์ไทยได้รับผลกระทบจากการเปิดเสรีการค้าบริการด้านโลจิสติกส์โดยเฉพาะการบริการขนส่งย่อมทำให้ธุรกิจไทยทั้งภาคการเกษตรและภาคอุตสาหกรรมได้รับผลกระทบอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ในแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบโลจิสติกส์ของประเทศไทย ฉบับที่ 3 (.. 2560-2564) มีเป้าหมายสำคัญด้านการพัฒนาระบบโลจิสติกส์และห่วงโซ่อุปทานที่มุ่งสู่อนาคตของประเทศปี 2579 ให้สัมฤทธิผลโดยยกระดับศักยภาพโลจิสติกส์ภาคอุตสาหกรรมเดิมและอุตสาหกรรมอนาคตให้เป็นฐานสร้างรายได้ใหม่ของประเทศ พัฒนาระบบบริหารจัดการโลจิสติกส์ภาคการเกษตรให้มีประสิทธิภาพ เพิ่มขีดความสามารถของธุรกิจบริการโลจิสติกส์ให้สามารถกระจายฐานการบริการและการลงทุนที่เชื่อมโยงในอาเซียนอย่างมีเสถียรภาพ สนับสนุนการแข่งขันบนฐานการพัฒนานวัตกรรมและเทคโนโลยี พัฒนาศักยภาพแรงงานให้มีทักษะสูงและมีมาตรฐานสากล ดำเนินกิจกรรมทางโลจิสติกส์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เพื่อส่งเสริมให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางการผลิตการค้า การบริการ และการลงทุนในอนุภูมิภาคและภูมิภาคอาเซียน เพื่อมุ่งสู่การเป็นประเทศที่มีรายได้สูงและเป็นประเทศที่พัฒนาภายในปี 2579

ปัจจุบันประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่ยุค ‘Thailand 4.0’ ซึ่งเป็นนโยบายการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศไทยที่ขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรม สำหรับธุรกิจผู้ให้บริการขนส่ง เราจะเห็นว่าหลายบริษัทได้มีการลงทุนนำนวัตกรรมและเทคโนโลยีเข้ามาปรับใช้ ทั้งในด้านการปฏิบัติการและให้บริการมากขึ้นเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน เพิ่มความรวดเร็ว ความแม่นยำ ความปลอดภัย และยกระดับความน่าเชื่อถือ อย่างไรก็ตาม นอกเหนือจากการนำเทคโนโลยีเข้าใช้งานมากขึ้นแล้ว

ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าอีกหนึ่งหัวใจสำคัญที่จะส่งเสริมให้องค์กรขับเคลื่อนไปข้างหน้าได้อย่างมั่นคงก็คือ ทรัพยากรมนุษย์ในธุรกิจผู้ให้บริการขนส่ง ทั้งในระดับปฏิบัติการและระดับผู้บริหาร ดังนั้น การพัฒนาศักยภาพบุคลากรที่มีอยู่ในปัจจุบัน จึงมีความจำเป็นอย่างที่สุด เนื่องจากทรัพยากรมนุษย์เป็นทรัพยากรที่สำคัญที่สุดในการพัฒนา การจัดการทรัพยากรมนุษย์ที่ดีจึงส่งผลอย่างมากต่อความก้าวหน้าขององค์กร หากแต่การจัดการ และการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ หรือบุคลากรในองค์กร ไม่ได้เหมือนในอดีตอีกแล้ว เรามีเทคโนโลยีที่ทันสมัยช่วยในการจัดการทรัพยากรมนุษย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเทคโนโลยีเหล่านี้เองกำลังเข้ามามีผลต่อหน่วยงาน หรือองค์กร มากขึ้นเรื่อยๆ

รศ.ดร.ประเสริฐ ปิ่นปฐมรัฐ อธิการบดีมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี หรือ มทร.ธัญบุรี ในฐานะที่ปรึกษาฯ  ได้รับมอบหมายจากกรมการค้าต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ ให้ดำเนินการโครงการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน (ระยะที่ 3) เพื่อยกระดับบุคลากรในธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งสินค้าทางถนนและโลจิสติกส์ ภายใต้โครงการช่วยเหลือเพื่อการปรับตัวของภาคการผลิตและภาคบริการที่ได้รับผลกระทบจากการเปิดเสรีทางการค้า ซึ่งสมาคมขนส่งสินค้าและโลจิสติกส์ไทยเป็นผู้เสนอโครงการฯ โดยการพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมที่จะพัฒนาขึ้นเป็นหลักสูตรฐานสมรรถนะ ให้สอดคล้องกับมาตรฐานอาชีพและคุณวุฒิวิชาชีพ สาขาวิชาชีพโลจิสติกส์ สาขาจัดการขนส่ง และผสมผสานกับการระดมความคิดเห็นจากผู้เชี่ยวชาญในวิชาชีพผู้ให้บริการขนส่งสินค้าและโลจิสติกส์ และผู้เชี่ยวชาญจากสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย เพื่อให้ได้หลักสูตรที่ทันสมัยทันต่อการเปลี่ยนแปลงของธุรกิจโดยเน้นการศึกษาจากสมรรถนะของบุคคลในอาชีพที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งสินค้าและโลจิสติกส์ ซึ่งหลักสูตรฝึกอบรมธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งสินค้าทางถนนและโลจิสติกส์ มีจำนวน 6 หลักสูตร มีดังนี้

หลักสูตรระดับชั้น

ระดับชั้น

หลักสูตรฝึกอบรม

หลักสูตรระดับต้น

ระดับปฏิบัติการ ชั้น 1

1. การรับและส่งมอบสินค้าจากการขนส่งสินค้าทางถนน

2. พื้นฐานการจัดการขนส่งสินค้าทางถนน

หลักสูตรระดับกลาง

ระดับปฏิบัติการ ชั้น 2

3. เทคนิคและวิธีการควบคุมยานพาหนะในการขนส่งสินค้าทางถนน

4. แนวทางป้องกันและแก้ไขการเกิดอุบัติเหตุจากการขนส่งสินค้าทางถนน

หลักสูตรระดับสูง

ระดับปฏิบัติการและบริหาร ชั้น 3

5. การวางแผนและการควบคุมการขนส่งสินค้าทางถนน

6. การบริหารธุรกิจการขนส่งสินค้าทางถนน


นอกจากมีการพัฒนาหลักสูตรจากสมรรถนะอาชีพแล้ว ทางคณะที่ปรึกษาได้พัฒนาเอกสารประกอบการฝึกอบรมธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งสินค้าทางถนนและโลจิสติกส์ โดยได้ดำเนินจัดทำเนื้อหาและรายละเอียดการเรียนการสอนในลักษณะของเอกสารประกอบการฝึกอบรม ให้ครอบคลุมเนื้อหาที่กำหนดในหลักสูตร ซึ่งประกอบด้วย
1) ใบเตรียมสอน 2) ใบเนื้อหา 3) ใบแบบฝึกหัด 4) ใบเฉลยแบบฝึกหัด 5) สื่อ Power point 6) ใบเตรียมสอนปฏิบัติ 7) ใบลำดับขั้นการปฏิบัติงาน รวมถึงการฝึกอบรมภาคปฏิบัติ (Field Work) 8) ใบงาน 9) ใบประเมินการปฏิบัติงาน เพื่อให้ผู้ประกอบการในธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งสินค้าทางถนนและโลจิสติกส์ สามารถนำไปใช้ฝึกอบรมให้กับผู้ปฏิบัติการในหน่วยงานและในองค์กรได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไปด้วย

การนำหลักสูตรฝึกอบรมและเอกสารประกอบการฝึกอบรมธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งสินค้าทางถนนและโลจิสติกส์ ไปใช้ให้เกิดประสิทธิภาพควรต้องได้มีการฝึกอบรมในหลักสูตรเพื่อเป็นวิทยากร (Train the Trainers) ด้วย ทั้งนี้เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมในการดำเนินการฝึกอบรมผู้ปฏิบัติการและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในองค์กรอย่างยั่งยืน โดยกำหนดให้หัวหน้างานในธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งสินค้าทางถนนและโลจิสติกส์ขึ้นไปเข้ารับการอบรม รวมทั้งได้มีการนำหลักสูตรฝึกอบรมธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งสินค้าทางถนนและโลจิสติกส์ที่พัฒนาขึ้น จำนวน 6 หลักสูตร ไปใช้ทดลองฝึกอบรมให้กับบุคลากรในธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งสินค้าทางถนนและโลจิสติกส์ของไทย ปรากฏว่า บุคลากรที่เข้ารับการฝึกอบรมเข้าร่วมโครงการไม่น้อยกว่าร้อยละ 80  มีผลสัมฤทธิ์ไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 และมีความพึงพอใจต่อผลการปฏิบัติงานของผู้ผ่านการฝึกอบรม อยู่ในระดับพอใจมาก เนื่องจากวิธีการฝึกอบรมธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งสินค้าทางถนนและโลจิสติกส์ จำแนกตามระดับและหลักสูตร ประกอบด้วย การฝึกอบรมแบบบรรยายและแบบปฏิบัติการ ทั้ง 6 หลักสูตร (หลักสูตรที่ 5 และ 6 เพิ่มการศึกษาดูงานด้านการจัดการขนส่งและการจัดเส้นทางการขนส่ง ณ บริษัท DHL (Thailand) จำกัด ด้านการจัดการขนส่งสินค้าขนาดใหญ่และการบริหารคู่ค้า (sub-contractor) ณ บริษัท JWD จำกัด (มหาชน

ในโครงการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน (ระยะที่ 3) ที่ปรึกษาได้มีการติดตามและการประเมินผลบุคลากรในธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งสินค้าทางถนนและโลจิสติกส์ของไทยอย่างเป็นระบบ โดยใช้แนวคิดทฤษฎีของ Kirkpatrick (RLBR) ร่วมกับการประเมินความคิดเห็นในรูปแบบ 360 องศา ประกอบด้วย ผู้เข้ารับการฝึกอบรม ผู้บริหารสถานประกอบการของผู้เข้ารับการฝึกอบรม และ ผู้ปฏิบัติการหรือผู้รับบริการจากสถานประกอบการของผู้เข้ารับการอบรม พบว่า ผลการประเมินของผู้ตอบแบบสอบถามทุกหลักสูตรมีระดับความคิดเห็นภาพรวมอยู่ในระดับมากทุกด้าน และความคิดเห็นของผู้ตอบแบบสอบถามทุกกลุ่มมีความคิดเห็นไม่แตกต่างกัน ซึ่งหมายถึงผู้ตอบแบบสอบถามมีความคิดเห็นต่อโครงการฯในระดับมาก แสดงว่าหลักสูตรที่ทางมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ได้ดำเนินการพัฒนาขึ้นสามารถนำไปใช้กับผู้ประกอบการในธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งเพื่อเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันด้านโลจิสติกส์ของไทย เพื่อยกระดับบุคลากรในธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งสินค้าทางถนนและโลจิสติกส์ได้เป็นอย่างดี

โดยสรุปในการเปิดเสรีในกลุ่มธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งสินค้าและโลจิสติกส์ของไทยจะส่งผลดีต่อระบบเศรษฐกิจไทยในภาพรวม แต่ในส่วนของผลกระทบจากการเปิดเสรีนั้น คาดว่าผู้ประกอบการโลจิสติกส์แต่ละกลุ่มธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งสินค้าและโลจิสติกส์ของไทยจะได้รับผลกระทบในระดับที่แตกต่างกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับผู้ประกอบการระดับวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมซึ่งมีสัดส่วนมากที่สุด ดังนั้น ในการจัดทำโครงการเพื่อพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของธุรกิจบริการสาขานี้ โดยการพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมสำหรับเตรียมความพร้อมและยกระดับบุคลากรในธุรกิจนี้ให้ได้มาตรฐานวิชาชีพ จากนั้นสร้างวิทยากรต้นแบบจากบุคลากรในอาชีพให้สามารถนำหลักสูตรและชุดฝึกอบรมที่ได้ไปดำเนินการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในธุรกิจนี้ต่อไป จึงนับเป็นแนวทางสร้างโอกาสในการเรียนรู้ด้านเทคโนโลยีใหม่ด้านธุรกิจให้กับบุคลากรในธุรกิจผู้ให้บริการขนส่งสินค้าและโลจิสติกส์ของไทยเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันให้กับประเทศไทยได้อย่างยั่งยืนต่อไป

โดย…สวนเลน